و انس بن مالك - رضى اللّه عنه - روايت كرد كه پيغامبر - صلى اللّه عليه و سلم - گفت : إذا أراد اللّه بعبد خيرا او أراد ان يصافيه صبّ عليه البلاء صبّا و ثجّه عليه ثجّا فإذا دعاه قالت الملائكة صوت معروف . فإذا دعاه ثانيا فقال يا ربّ . قال اللّه تعالى لبّيك عبدى و سعديك لا تسألنى شيئا الاّ أعطيتك او دفعت عنك ما هو خير منه و ادّخرت لك عندي ما هو افضل منه . فإذا كان يوم القيامة جيء باهل الاعمال فوفّوا أعمالهم بالميزان اهل الصّلاة و الصّيام و الصّدقة و الحجّ . ثمّ يؤتى باهل البلاء فلا ينصب لهم ميزان و لا ينشر لهم ديوان ، يصبّ عليهم الاجر صبّا كما كان يصبّ عليهم البلاء صبّا فيودّ اهل العافية في الدّنيا لو انّهم كانت تقرض أجسادهم بالمقاريض لما يرون ما يذهب به اهل البلاء من الثّواب . فذلك قوله تعالى : إِنَّما يُوَفَّى الصَّابِرُونَ أَجْرَهُمْ بِغَيْرِ حِسابٍ ، « 351 » اى ، چون خداى - عز و جل - بنده را نيكويى خواهد و خواهد كه دوستى با وى خالص گرداند ، بلا بر وى بريزد - مترجم مىگويد كه اين معنى را به دو لفظ ياد فرموده است : « صَبَّ » و « ثَجَّ » . « صب » مخصوص است به ريختنى كه از بالا باشد ، و روا كه مراد از آن آن است كه [ وسيلهء ] زبردستان و زيردستان به وى بلا رساند ، يا در نفس و بدن وى بلا رساند - پس چون دعا گويد فريشتگان گويند : آواز معروف است . پس چون بار دوم دعا كند و گويد : اى پروردگار . حق تعالى گويد : بندهء من در اجابت كردن و يارى دادن تو مبالغت فرمايم ، و نخواهى از من چيزى مگر تو را بدهم ، يا دفع كنم از تو چيزى كه از آن بهتر باشد و ذخيره كردم براى تو چيزى كه از آن فاضل‌تر باشد . پس چون روز قيامت باشد اهل اعمال را بيارند و جزاى اعمال ايشان به تمام و كمال به ترازو بدهند ، اينها اهل نماز و روزه و صدقه و حج‌اند . پس اهل بلا را بيارند و براى ايشان ترازو نصب نكنند و ديوانى نشر نگردانند ، مزد بر ايشان ريخته شود چنان كه بلا بر ايشان ريخته مىشد . پس اهل عافيت در دنيا خواهند كه تن‌هاى ايشان به ناخن پيرايها بريده شدى براى چيزى كه بينند كه اهل بلا از ثواب مىبرند . پس اين قول حق تعالى است : إِنَّما يُوَفَّى الصَّابِرُونَ أَجْرَهُمْ بِغَيْرِ حِسابٍ . ابن عباس - رضى اللّه عنه - گفت كه پيغامبرى از پيغامبران به پروردگار خود بناليد ، و گفت : اى پروردگار ، بندهء مؤمن تو را طاعت مىدارد و از معاصى تو مىپرهيزد ، دنيا از وى مىگردانى و بلا بر وى عرضه مىدارى ! و بندهء كافر تو را طاعت نمىدارد و بر معاصى تو دليرى مىكند ، بلا از وى مىگردانى و دنيا بر وى مىگسترانى ! پس حق تعالى به دو وحى فرستاد كه بندگان منند و بلاى من است ، و همه حمد من مىگويند . و مؤمن را گناه باشد ، پس دنيا از وى بگردانم و بلا بر وى عرضه دارم تا آن كفارت گناه وى شود تا آن گاه كه مرا بيند ، من به حسنات او وى را پاداش دهم . و كافر را كه حسنات باشد روزى را بر وى فراخ كنم و بلا از وى بگردانم تا جزاى حسنات او در دنيا داده باشم

--> ( 351 ) زمر 39 - 10 .